Japoński Dzień Dziecka

Japoński Dzień Dziecka

Dziewczynkom i chłopcom,

zarówno tym małym jak i dużym

aby chronili w sobie pierwiastek dziecięcości.

Kodomo no Hi (kiedyś Tango no sekku), czyli Japoński Dzień Dziecka, przypada w dniu 5 maja. 

Dzień Dziecka – Kodomo no Hi, obchodzi się w Japonii 5 maja, od 1948 roku. Dawniej był to Dzień Chłopca, a wcześniej nazywany był tango no sekku (tan – to dzień konia przypadający w piąty dzień piątego miesiąca,  go – oznacza Konia z chińskich znaków zodiaku, a sekku – festiwal). Tradycja ta mocno się zakorzeniła, dlatego dziewczynki, które mają swoje święto Hina matsuri, w dniu 3 marca, przystosowały się do chłopięcych zwyczajów (z chłopcami składają z papieru hełmy żołnierskie). Oba święta są do siebie bardzo podobne, a ich celem jest zabezpieczenie pociech przed nieczystami siłami.

Karp symbolem święta chłopców

Podróżującym po Japonii w drugiej połowie kwietnia oraz na początku maja, nie ujdą uwadze liczne kolorowe proporce, koi-nobori. Przedstawiają one kolorowe karpie, a wykonane są z papieru lub tkaniny i uformowane w długi worek w kształcie rękawa. Razem z czerwonymi i białymi wstążkami, które symbolizują wodę oraz ze złoconymi wiatraczkami, przyczepia się je linką do bambusowej tyczki i mocuje wysoko na masztach, balkonach lub dachach domów. Dzięki takiej formie, łatwo napełniają się wiatrem i żwawo powiewają ponad szczytami domów. Dla każdego chłopca w rodzinie powiewa oddzielny proporczyk przedstawiający karpia. Największy dla najstarszego, a mniejsze dla młodszych. Tym, co różni święto dziewczynek od chłopców, jest właśnie karp. Japończycy uznają karpia za rybę o niezwykłej werwie, pełną energii, która potrafi pływać pod prąd rwących potoków. Determinacja ryby w pokonywaniu przeszkód, jest dla chłopców wzorem odwagi i zdolności osiągania wysoko postawionych celów. Uznaje się, że jego zachowanie może zachęcać młodych mężczyzn zachętę do pokonywania wszelkich trudności i działań, stanowiąc dla nich przykład ambicji, wytrwałości i sposobu osiągania życiowych sukcesów.

Pochodzenie święta

Jeden z przekazów mówi, że święto wzięło swój początek od starego zwyczaju, praktykowanego przez rolników właśnie w maju, kiedy to na polach uprawnych zaczynały pojawiać się młode owady, dziś mówilibyśmy szkodniki roślin, żerujące na roślinach. Rolnicy odpędzali je, strasząc kolorowymi płachtami tkanin oraz groteskowymi figurami. Figury, nazywane musha-ningyō, przypominały postacie walecznych wojowników, znanych z bojowych czynów. Z czasem, stawały się one coraz bardziej artystycznie wykonanymi lalkami i zaczęły znajdować eksponowane miejsca we wnętrzach domów. Zmieniała się także ich funkcja. Nie służyły już do płoszenia owadów, ale przepędzały złe duchy i przypominały chłopcom o ich roli w rodzinie.

Inna z legend wywodzi Święto Chłopców od zwycięstwa wodza Tokimune Hojo nad wojskami inwazyjnymi Mogołów, które to zdarzenie miało miejsce 5 maja, 1281 roku. Celebrując to wielkie zwycięstwo, rodziny samurajskie, wywieszały co roku flagi i proporce bojowe.

Wedle jeszcze innych przekazów, w ten właśnie sposób, w dniu 5 maja, celebrowano zjednoczenie kraju przez shōguna Takauji Ashikaga, co miało miejsce w XIV wieku. Również w okresie Edo (1603-1867) samurajskie rodziny, posiadające chłopców (w wieku do lat 7) wywieszały w tym dniu flagi bojowe i rodowe proporce. Natomiast rodziny mieszczańskie, które nie mogły posługiwać się bojowymi i szlacheckimi symbolami, zaczęły w tym samym celu stosować proporce przedstawiające kolorowego japońskiego karpia.

Lalki dla chłopców i dziewczynek

Zwyczaj zakładania hełmów i zbroi przez chłopców w dzień ich święta wywodzi się z tradycji samurajskiej. Kiedyś, aby zapewniać sobie bezpieczeństwo, składano w ofierze w świątyni shintoistycznej zbroję i hełm. Dziś uznawane są za element uzbrojenia, ale mają także znaczenie psychologiczne. Lalki-wojownicy po raz pierwszy pojawiły się podczas tango no sekku w XVII wieku, prawdopodobnie jako naśladownictwo Święta Lalek dla dziewczynek. Specjalny zestaw dla dziewczynek składał się z minimum dwóch lalek – Cesarza i Cesarzowej ubranych w szaty w stylu ery Heian (zwany Hina-ningyō). W dniu 5 maja wystawia się pięknie wykonane lalki wojowników i bohaterów wojennych Japonii. Mają one prawdziwą zbroję, miecz, hełm i łuk. Są one symbolem siły i bezpieczeństwa dziecka.

Świąteczne menu

O ile symbolika świąt nawiązuje do dawnej tradycji, to już cała ich otoczka, menu, jak i większość tego typu zwyczajów, bardzo się skomercjalizowały. W tym dniu popularne są specjalne przysmaki. Chłopcy jedzą kashiwa mochi – lepkie ciastka ryżowe, wypełnione pastą z czerwonej słodkiej fasolki azuki, które podaje się na liściach dębu. Popularne są także chimaki – kleiste ryżowe ciastka gotowane na parze, zawinięte w kształt ostrych stożków w liściach bambusowych. W sklepach pojawiły się również czekoladowe chimaki, owinięte w plastikowe liście imitujące bambus i czekoladowe hełmy dla małych wojowników. Dziewczynki i chłopcy jedzą te specjalne ryżowe specjały bo mają one zapewnić im pomyślność. Dziewczynki szczególnie upodowały sobie chirashi-zushi (sushi w wielkiej misce, udekorowane rybami, krewetkami, rożnymi warzywami i jajkiem), a na deser ciasteczka ryżowe – hishi mochi (różowo-zielono-białe ciastko mochi z kleistego ryżu) i hina arare (drobne chrupki ryżowe).

SK

 

 

Powiązane wpisy

Leave a Reply